اكبر ايرانى قمى
89
روش شيخ طوسى در تفسير تبيان ( فارسى )
فصل دوم شيوههاى تفسيرى و ديدگاه شيخ اهميت تفسير نگارى نزد شيخ شيخ طوسى پيش از شروع به تفسير ، مقدمهاى رسا در علوم قرآنى بيان مىدارد . آغاز اين مقدمه ، با طرح مسئلهء تفسير به رأى قابل توجه است . مفسر ، حديث ثقلين را محور بحث خود قرار داده و با استفاده از آن ، اهميت تفسير را يادآور شده و مىفرمايد 1 : . . . و هذا يدل على انه ( القرآن ) موجود فى كل عصر ، لانه لا يجوز أن يأمر بالتمسك بما لا نقدر على التمسك به ، كما أن اهل البيت و من يجب اتباع قوله ، حاضر فى كل وقت ، و اذا كان الموجود بيننا مجمعا على صحته ، فينبغى ان نتشاغل بتفسيره و بيان معانيه و نترك ما سواه . همچنين در يك مقدمه 2 ، شيخ سه روايت را مرسلا در اهميت تفسيرنگارى نقل مىكند . ايشان در اين پيشينه ، پس از بيان انگيزه نگارش تبيان ، اشارهاى گذرا به روشهاى تفسيرى مفسران پيشين مىنمايد : الف - تفاسير نقلى : بسيارى از مفسران از صدر اسلام تا كنون ، در تفسير آيات ، تنها به نقل روايات از كتب حديث ، بسنده نموده و هرگونه اظهار نظر در آيات را مردود انگاشتهاند . ب - تفاسير لغوى : برخى از مفسرين به تبيين واژههاى مشكل و اشتقاق آنها پرداختهاند . مانند : مفضّل بن سلمه و ابو عبيده .